Haiku als therapie

Haiku’s lezen, schrijven of analyseren kan een therapeutische werking hebben. Een haiku is als het ware een bijzonder korte samenvatting van iets wat de dichter in jouw plaats anders bekeek. En die aparte zienswijze kan je zelf een ander inzicht geven. Ook in jezelf. Dat werkt niet zelden therapeutisch, ook al omwille van de herkenning: je bent blijkbaar niet de enige.


Hoe klein en licht ook,
een haiku tilt altijd nog
mijn zware hoofd op.

Haiku’s zijn korte gedichten die doorgaans op drie regels van 5-7-5 lettergrepen geschreven worden. De haiku vindt zijn oorsprong in Japan en is er sterk verbonden met de natuur. De haikudichter geeft op een geheel objectieve manier weer wat hij zag en deelt dat met de lezer. Dat kan bij de lezer een gevoel van herkenning of schoonheid teweegbrengen.

Leer je zintuigen weer gebruiken

Haiku is een bijzondere manier om naar de kleine dingen in het leven te kijken. Hoe meer je met haiku bezig bent, hoe meer ‘kleine’ dingen — details dus — je leert zien die je voorheen misschien nooit gezien zou hebben. Stel, je loopt voorbij een grasveld waar bloemen bloeien. Je ziet de bloemen en ziet dat ze geel zijn. Maar als je goed kijkt en je je écht op de bloemen concentreert, hun geur tot je laat komen, hun blaadjes van naderbij bekijkt en de ribbeltjes ervan voelt, pas dan gebruik je je zintuigen ten volle. Haiku leert je dat je, als je heel goed kijkt, heel mooie dingen kan zien.

Kinderen zijn hier heel sterk in. Ze verkennen de wereld nog vol verwondering en staan stil bij details die je als volwassene haast niet meer opmerkt. Vaak schrijven kinderen heel mooie haiku’s, juist omdat ze vanuit hun kinderlijke verwondering en nieuwsgierigheid nog zowat alles in vraag stellen. Ze dwingen je om gedetailleerder te kijken. Maar naarmate ze ouder worden, is er steeds minder tijd of behoefte aan verwondering. Ze beginnen de wereld steeds beter te kennen en hun verbazing neemt af. Op school wordt leerstof tegen een snel tempo richting hun hersenen gepompt en dat waar ze ooit goed in waren — het actief en met verwondering waarnemen van de wereld rondom hen — verdwijnt naar de achtergrond. Eens ze volwassen zijn, worden ze opgeslokt door de hectiek van alledag en is er voor verbeelding nog maar weinig tijd.

Therapeutische werking

Als je een haiku leest, word je met slechts drie regels uit je dagelijkse leven gehaald en door de haikudichter naar een andere plaats gebracht. Je zorgen maken even plaats voor een kort moment van ontspanning. Een haiku lezen vraagt weinig moeite en wordt daarom doorgaans erg geapprecieerd door mensen die zich futloos of somber voelen en niet in staat zijn lange repen tekst te lezen en te verwerken. Omdat een haiku ruimte geeft voor een eigen interpretatie, kan de lezer vaak een diepere lezing ontdekken, die al dan niet door de dichter bedoeld werd. Mensen geven vaak aan dat ze zich, na het lezen van een of meerdere haiku’s, meer ontspannen voelen.

Zelf een haiku schrijven?

En misschien wil je je weleens wagen aan het schrijven van een eigen haiku? Iedereen kan het! Het Huis van de Haiku organiseert op regelmatige tijdstippen workshops in het schrijven van haiku’s. Of wil je een avond ondergedompeld worden in een reeks haiku’s geschreven en voorgedragen door Geert De Kockere in een ontspannen setting? Voor meer informatie hierover kan je terecht bij info@huisvandehaiku.com.